Skąd wziąć dane do wskaźników płynności
Wszystkie trzy wskaźniki opierają się na bilansie, czyli na stanie aktywów i pasywów na dzień bilansowy. Spółki wpisane do KRS udostępniają go w rocznym sprawozdaniu finansowym w Repozytorium Dokumentów Finansowych. Potrzebujesz pozycji: aktywa obrotowe, zapasy, należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe (w tym środki pieniężne), krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe oraz zobowiązania krótkoterminowe. Jak odnaleźć plik i odczytać bilans, opisujemy w poradniku o sprawozdaniu finansowym w KRS. Gotowe pozycje z kilku lat znajdziesz też w module dane finansowe z KRS.
- Bierz dane z tego samego dnia bilansowego dla licznika i mianownika.
- Porównuj co najmniej dwa ostatnie lata, żeby zobaczyć kierunek zmian.
- Przy sprawozdaniu skonsolidowanym pamiętaj, że dotyczy grupy, a nie spółki, z którą podpisujesz umowę.
Wskaźnik płynności bieżącej: czy aktywa obrotowe pokrywają krótkie długi
Wskaźnik płynności bieżącej (current ratio) to iloraz aktywów obrotowych i zobowiązań krótkoterminowych. Pokazuje, ile razy majątek, który w normalnym toku działalności zamienia się w gotówkę w ciągu roku, pokrywa zobowiązania wymagalne w tym samym horyzoncie. W literaturze finansowej często przywołuje się przedział od 1,2 do 2,0 jako typowy dla stabilnej firmy produkcyjnej. Wynik poniżej 1 oznacza, że część zobowiązań krótkoterminowych jest finansowana z majątku trwałego albo że firma polega na dalszym kredytowaniu przez dostawców i bank. Wynik bardzo wysoki nie jest automatycznie dobry: może oznaczać zalegające zapasy albo należności, których nie da się ściągnąć.
- Wzór: aktywa obrotowe podzielone przez zobowiązania krótkoterminowe.
- Spadek wskaźnika rok do roku przy rosnących przychodach może oznaczać finansowanie wzrostu kosztem dostawców.
Wskaźnik płynności szybkiej: płynność bez zapasów
Wskaźnik płynności szybkiej (quick ratio) usuwa z licznika zapasy i krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe, bo te składniki najtrudniej i najwolniej zamienić na gotówkę. Zostają należności i inwestycje krótkoterminowe. Za bezpieczny poziom przyjmuje się zwykle wartości w okolicy 1. Duża różnica między płynnością bieżącą a szybką mówi, że płynność firmy stoi na zapasach. W handlu to normalne, ale gdy zapasy rosną szybciej niż sprzedaż, oznacza to towar, który się nie rotuje, i gotówkę zamrożoną w magazynie.
- Wzór: aktywa obrotowe minus zapasy minus krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe, podzielone przez zobowiązania krótkoterminowe.
- Porównaj dynamikę zapasów z dynamiką przychodów w tym samym okresie.
Wskaźnik płynności natychmiastowej: gotówka na dziś
Wskaźnik płynności natychmiastowej (cash ratio) odnosi do zobowiązań krótkoterminowych wyłącznie środki pieniężne i inne aktywa pieniężne, a w szerszej wersji inwestycje krótkoterminowe. Najczęściej przywoływany przedział to od 0,1 do 0,2. Wskaźnik jest bardzo wrażliwy na dzień bilansowy: jeden duży przelew od klienta w ostatnim dniu roku może go podwoić. Dlatego sam w sobie ma małą wartość prognostyczną, ale przy wartościach bliskich zera, w połączeniu ze słabą płynnością szybką, jest wyraźnym sygnałem, że firma żyje z dnia na dzień.
Wskaźniki płynności w pigułce
| Wskaźnik | Wzór | Często przywoływany poziom | Co sygnalizuje wynik niski |
|---|---|---|---|
| Płynność bieżąca | aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe | 1,2-2,0 | finansowanie bieżącej działalności długiem krótkim |
| Płynność szybka | (aktywa obrotowe - zapasy - RMK czynne) / zobowiązania krótkoterminowe | około 1,0 | płynność oparta na zapasach |
| Płynność natychmiastowa | środki pieniężne / zobowiązania krótkoterminowe | 0,1-0,2 | brak bufora gotówkowego |
Podane poziomy to orientacyjne wartości z literatury, a nie normy. Rzeczywisty punkt odniesienia wyznacza branża kontrahenta.
Pułapki przy czytaniu płynności kontrahenta
Wskaźniki płynności są proste w liczeniu i łatwe do źle odczytanej interpretacji. Najwięcej błędów wynika z traktowania bilansu jak obrazu bieżącej sytuacji, a to tylko zdjęcie z jednego dnia.
- Sezonowość: firma budowlana czy ogrodnicza może mieć zupełnie inną strukturę aktywów w grudniu niż w czerwcu.
- Należności przeterminowane i nieściągalne podnoszą wskaźnik, choć nie dają gotówki. Sprawdź odpisy aktualizujące w informacji dodatkowej.
- Finansowanie faktoringiem obniża należności i zobowiązania jednocześnie, więc zmienia wskaźnik bez zmiany kondycji.
- Kredyt obrotowy przekwalifikowany z długoterminowego na krótkoterminowy potrafi skokowo obniżyć płynność.
- Pożyczki od wspólników ujęte jako zobowiązania krótkoterminowe pogarszają obraz, choć w praktyce bywają podporządkowane.
Dlaczego płynność porównuje się z medianą branży
Sieć handlowa sprzedająca za gotówkę i płacąca dostawcom po 60 dniach może mieć płynność bieżącą poniżej 1 i działać bezpiecznie od lat. Producent maszyn z długim cyklem produkcji przy tym samym wyniku byłby w kłopotach. Dlatego sama wartość wskaźnika mówi mniej niż jej pozycja wśród firm z tego samego kodu PKD i podobnej wielkości. W metodologii oceny Score.pl płynność jest jedną z czterech składowych o wadze 25 procent, a wynik 50 oznacza dokładnie medianę branży. Dopiero takie ujęcie pozwala porównać kontrahentów z różnych sektorów w jednym portfelu. Pełną analizę, łącznie z zadłużeniem i rentownością, omawiamy w tekście o analizie wskaźnikowej.
Płynność kontrahenta policzona i odniesiona do branży
Score.pl liczy wskaźniki płynności bieżącej, szybkiej i natychmiastowej ze sprawozdań złożonych do KRS, porównuje je z medianą branży i klasą wielkości i pokazuje, jak zmieniały się w kolejnych latach. Nowe sprawozdanie kontrahenta aktualizuje ocenę, a monitoring kontrahentów informuje o istotnym pogorszeniu. Jedną firmę sprawdzisz w pełnym zakresie bez opłaty.